BERBAIRUDIENEA

Aitite Benito gizon isila zen ni ezagutu nuenerako. Osasunez makal zebilen, buruko zain batek ondo funtzionatzeari utzi zionetik. Etxeko egongelako besaulki batean egoten zen ordu luzez, eta hortxe ikusiko nuen lehenengoz. Noski, ezagutu horren aurretik ikusia izango nuen, baina ume txikia zarenean ezin daiteke esan pertsonak ezagutzen dituzula, eta oroitzapen solte batzuk baino ezin ditzakezu izan, flash batzuk, aurpegi lausoak. Urte birekin edo ezagutu nuelakoan nago.

Besaulkian jesarrita ikusten dut gaur ere ere, zigarroa eskuan, euskal telebistari begira, besterik ikusten ez zuelako. Sarritan isilik egoten zen, bere baitan. Hala ere, jakin banekien irudi horren atzetik zerbait bazegoela, amak eta amamak esanda banekien Aitite mendizale handia izana zela, eta neuk mendirik-mendi imajinatzen nuen, soka eta guzti. Ez nuen aukerarik galtzen, gainera, eskolan-eta, aititea mendizalea neukala esateko, bere balizko abenturen berri handirik ez nuen arren. Gerran ibilia zela ere entzuna neukan. Gerran, maiuskulaz, eta espetxean egon zela urtetan… Askotan beste pertsona batez ari zirela iruditzen zitzaidan, eta buruari bueltak ematen nizkion hor salako sofan jesarrita zegoen horren gorabeherak irudikatu nahian. Erderaz ere hamazortzi urterekin ikasi ei zuela entzuten nuen, eta hori Erdalerriaz inguraturik bizi zen ume batentzat sinestezina zen, mirakulua. Misterioz beteko arloa zen Aitite niretzako.

Berak ez ei zuen atsegin bizitzaren aldi konkretu batzuez berba egitea. Nik sekula ez nion hitzik entzun juduak itsasontzietan Palestinara eroaten jardun zuen garaiaz, ezta kartzelaz ere. Egun batean zerbait aipatu zidan telebistan Insbruckeko irudi batzuk agertu zirenean, horixe besterik ez, eta amari galdetuta jakin nuen handik juduei laguntzen ibili zela bigarren mundu gerraren ostean, bai eta ez zitzaiola gustatzen horretaz hitz egitea, eta eurek ere, alabek eta emazteak, ezer gutxi zekitela. Ondo zekiten gauza bakarra zen Barakaldon bukatu zuela magiaz edo kasualitatez, Carmen Rodriguezekin ezkondu zela, alaba bi izan zituela eta orduko gazte askorentzat eredu bihurtu zela, Burtzeñako Arroletza mendi taldea sortuz eta abertzaletasunaren garra oso urte gogorretan eta oso inguru zailean bizirik mantenduz.

Hil zenean ezagutu dugun Aitite bakarra joan zitzaigun, eta berarekin batera herri honen historiaren lekuko eta partaide xume bat, langile nekaezina, euskaldun zintzoa… mendizale sutsua. Arroletzako puntatik bota genituen errautsak airera, hegoalderantz, aurrean Ganekogorta mendia geneukala, berak hainbeste maite zuen lurrarekin berriz bat egin zezan. Burdinezko plaka bat ipini genuen bere omenez gailurreko harrietan.

Gaur amak esan dit apurtuta agertu dela Aititeren omenezko plaka, eta zerbait idatzi behar nuelakoan nengoen, sikieran hautsi duten putakumeek irabazi ez dezaten.

Beti jakin dut nik ostikoak emateko jaio ez naizena. Ez nago horretarako eginda, fabrikan beste diseinu batekin asmatu ei nindutelako seguru aski. Horregatik ez dut egundo ere karatea, judoa eta horrelakorik egin; txikitan lagun asko horrelakoetan ibiltzen ziren bitartean ni beste zeregin batzuetan ibiltzen nintzen, ez naiz zehazki gogoratzen zertan, baina beste zeozertan. Futbolerako ere txarto eginda nago, azken batean hura ere ostikoak ematea da, eta pertsona bati eman beharrean pilota bati ematen zaizkiola da funtsezko ezberdintasun bakarra.

Baina hara non urte askoren ondoren gimansio batera joaten hasten naizen, ez beren-beregi ostikoak emateko asmotan, baina zorioneko eguazten batean suertatu zen ostikoak ematea: trebetasun handi barik, baina hanka gogotsu luzatu nahian, neu ere saiatu egin behar. Eta gerta zitekeen gauza bakarra gertatu zen.

Hanka gora, galtzerditan, laban egin, grabitatea…

Erreflexuek salbatu ninduten haginak apurtzetik. Baina eskumako masailak berea jaso zuen, eta erdi tontotuta amaitu nuen lurrean etzanda. Gaur buruko minagaz nabil, eta sukarra igartzen hasia nago bekokian. Badakit ezinezkoa dena, baina susmoa daukat kolpeagatik dela, ostikoak eragin didala katarroa ere.

Eta uste dut oihua bota ez nuelako jausi nintzela. Hurrengoan “kiaaaa” ozena botako dut.

Udaberriak, bazterrak eta arimak suspertzeaz gain, kultura eta jai ekitaldiei ere bultzadatxoa eman ohi die. Gurean, urtero legez Euskararen Astea ospatzeko ordua heltzen da, maiatzaren 9tik14ra.

Egitaraua txukun geratu da aurten, ekitaldi asko eta ganorazkoekin. Herritik jarri dituzten karteletan honako hauek nabarmentzea erabaki genuen, potenteenak edo:

· Martitzenean, hilak 10, Solasaldia izango da kultura etxean Julen Gabiria idazlearekin, bere lanaz eta, oro har, idazle izateaz. Edo uskalo zer irtengo duen solasalditik. 19:30etan.

· Eguaztenean, euskarazko hiru film laburren proiekzioa egingo da Museoko hitzaldi aretoan, arratsaldeko 20:00etan.

· Eguenean, hilak 12, Euskaltzaindiak, nire eta Alberto Agirreren laguntzaz prestatu duen Kale-izendegi berriaren aurkezpena egingo da udaletxeko pleno aretoan, onomastika batzordeko idazkaria den Mikel Gorrotxategiren eskutik.

. Zapatuan kantuaren txanda da, eta, zelan ez, kantuak berak ezinbesteko lagun dituen janari eta edariarena. Kantu bazkaria egingo da Llantada jatetxean 14:00etan, herriko musikariek alaituta.

Honetaz gain, beste urte batzuetan legez, umeentzako txokoak, eskolako umeen euskal jaialdia, txotxongiloak, Artziniegako Museora doako bistaldiak, eta beste hainbat ekitaldi izango dira.

Balorazioak etorriko dira gero inork irakurtzen ez duen blog xume honetan. Bitartean, atera dadila dena ederto.

Aurreko batean euriaz idatzi nuen, Bilboko euriaz eta aterkiez.

Hilabeteak pasatu dira eta egun hauek beste edozertaz idatzeko gogorik ez didate ematen. Bilbok aterkinen oihana izaten jarraitzen du; hotzak, elurrak eta egun eguzkitsuak gora behera, hiri hau beti itzultzen da bere jatorrizko izaerara eta perretxikoen moduan ugaltzen dira egun batzuetan lurpean edo auskalo non gordeta, ostenduta, egon diren lore bitxiok. Lore arrak beltzak eta emeak koloredunak.

Gauza batek harritzen nau, dena dela, euriaren kontu hau dela eta. Putzuak daude nonahi, ur-baltsak, erreka txikitxuak. Gaur goizean ozta-ozta ez dut blai eginda utzi espaloitik zihoan andra bat kotxearekin itzelezko putzu baten gainetik pasatu naizenean, litroka joan da eta ura beregana, baina azken momentuan errukitu edo egin da eta hamar zentimetrora gertau zaio, paraje, sano paraje. Baina zera esaten joan naiz (testuaren barne koherentziari eustearren), gauza batek harritzen nauela, eta da zelan ote demontre egon daiteke horrebeste ur putzu, eta aldi berean hainbeste ur litro, hektolitro esango nuke nik, nesken praken behetan? Ura xurgatzen ibiltzen dira, egarri izugarriz, eta hala eta guztiz ere, putzuek bere horretan diraute. Eta ez bakarrik nesken praketan, ez ez, mutilonak ere bide beretik doaz, nik neuk badauzkat litroak xurgatzeko gai diren praka berri batzuk.

Moda egarri da, antza denez. Ala moda egarri dugu?

Huraxe izan da eguna, hotza, taulak elurraren gainean ateratzen duen doinua… eta lainoa, oreka galtzeraino inguratu nauen laino trinko bat.