KontariMay 19, 2005 11:38 am
Esaten da denborarekin ahaztu egiten dela, baina sinestu eizue, hori gezur handia da. Emango dizuet proba bat:
Euskaldunak Ameriketara zeozer hoberen bila joaten ziren garai horretan (norantzak inbertitu dira azken aldian, dakizuenez) Lezamako mutiko bat Argentinara joan zen, ilusioz beterik. Amari esan ei zion itzuli egingo zela, eta ez kezkatzeko, eta idazten ikasiko zuela gutunen bat bidaltzeko. Urte luzeak eman zituen han, baina baserrian ez zuten gutunik jaso.
Ama semearen promesa beteko ez zela pentsatzen hasia zegoenean agertu zen baserriaren aurrean dotore jantzitako gizon bat auto eder batean. Semearen begiak eta sudurra ikusi zituen amak kapela luzearen azpian eta iruditu zitzaion hura zela, azkenik etxera buletatu zela Ameriketara joandako semea. Baina kapeladunak erderaz egin zion berba, eta andra gizajoak zekien erdera apurrarekin ulertu ahal izan zion euskera ahaztua zeukala semeak: “ama, se me ha olvidado el vascuence, así que ahora tendremos que hablar en castellano” esaten zion. “Zelan ba? hori ezin lei izan!” eta semeak “Pues si, y no te creas que me da ninguna pena”. Azken hori amak ez zuen ulertu, eta begitandu zitzaion kanpoztar hori ezin zela bere semea izan.
Harro joaten ei zen amerikanoa Lezamatik, esaten jadanik euskeraz ez zekiela, eta askoz gusturago zegoela horrela, eta amak ere ikasiko zuela espainolez zaharra izan arren, zeren euskerak, azken batean, ezer gutxirako balio du.
Amerikanoak eraiki gura zuen etxe-palazio itzela proiektua baino ez zen bitartean baserrian bizi behar zuen, eta baserriko beharretan lagundu. Espainolez, noski. Goiz batean kortan sartu zen amarekin behiak jeztera, berak aurreko egunean lurrean utzitako sardea ikusi ez, zapaldu egin zuen eta kolpe itzela eman zion sardearen kirtenak aurpegian, bete-betean. Garrasika hasi zen, eta gero purrustadaka, haserre, esanez: Ama! nork imini ete dok hau hemen! .
Amak orduan ezagutu zuen semea, azkenik.
Euskaldunak Ameriketara zeozer hoberen bila joaten ziren garai horretan (norantzak inbertitu dira azken aldian, dakizuenez) Lezamako mutiko bat Argentinara joan zen, ilusioz beterik. Amari esan ei zion itzuli egingo zela, eta ez kezkatzeko, eta idazten ikasiko zuela gutunen bat bidaltzeko. Urte luzeak eman zituen han, baina baserrian ez zuten gutunik jaso.
Ama semearen promesa beteko ez zela pentsatzen hasia zegoenean agertu zen baserriaren aurrean dotore jantzitako gizon bat auto eder batean. Semearen begiak eta sudurra ikusi zituen amak kapela luzearen azpian eta iruditu zitzaion hura zela, azkenik etxera buletatu zela Ameriketara joandako semea. Baina kapeladunak erderaz egin zion berba, eta andra gizajoak zekien erdera apurrarekin ulertu ahal izan zion euskera ahaztua zeukala semeak: “ama, se me ha olvidado el vascuence, así que ahora tendremos que hablar en castellano” esaten zion. “Zelan ba? hori ezin lei izan!” eta semeak “Pues si, y no te creas que me da ninguna pena”. Azken hori amak ez zuen ulertu, eta begitandu zitzaion kanpoztar hori ezin zela bere semea izan.
Harro joaten ei zen amerikanoa Lezamatik, esaten jadanik euskeraz ez zekiela, eta askoz gusturago zegoela horrela, eta amak ere ikasiko zuela espainolez zaharra izan arren, zeren euskerak, azken batean, ezer gutxirako balio du.
Amerikanoak eraiki gura zuen etxe-palazio itzela proiektua baino ez zen bitartean baserrian bizi behar zuen, eta baserriko beharretan lagundu. Espainolez, noski. Goiz batean kortan sartu zen amarekin behiak jeztera, berak aurreko egunean lurrean utzitako sardea ikusi ez, zapaldu egin zuen eta kolpe itzela eman zion sardearen kirtenak aurpegian, bete-betean. Garrasika hasi zen, eta gero purrustadaka, haserre, esanez: Ama! nork imini ete dok hau hemen! .
Amak orduan ezagutu zuen semea, azkenik.

Apunte txiki bi, zure testu eder horren gainean:
1- Lehengo zapatuan, Larrabetzun, Goikoelexalden hain zuzen, lagun batek kontatua: “aste honetan bertan, hemengo gizon zahar eta euskaldun batek esan dit euskarak ez duela ezertarako balio”. Horretan gaude eta horretan egon gara bizitza osoan. Herriko zaharrak, Bilbora joan eta konturatzen dira euren hizkuntzak ez duela balio “modernitatean”, eta jakina: modernitatean balio ez duela sentitzen badute, sentitzen dutena da bizitzen ez duela balio. Gazteentzat, alderantziz: euskarak ez omen die erreferentzia modernorik eskaintzen. Horretan gaude, tirabira horretan, betidanik.
2- Urtzi Urrutikoetxearen “Auzoak” liburuko ipuin batean, detailetxoa: Bilbo inguruko zahar bi, gaztelaniaz jakin ez eta beti gaztelaniaz ari diren horietakoak. Horrelako batean haserratu egin dira. Ze hizkuntzatan hasten dira eztabaidan? Euskaraz, zelan ez.
Comment by Julen — May 20, 2005 @ 6:10 pm
[…] bat eman dio euskarari: mahaiko kideetatik bakarrak, presidenteak, daki euskaraz. Julenek aipatzen zuen nik lehengo egunean ekarritako testu baten harira euskaldunok gure hizkuntza mod […]
Pingback by Berbairudienea :: Bostetatik, bat :: May :: 2005 — May 23, 2005 @ 1:55 pm
[…] bat eman dio euskarari: mahaiko kideetatik bakarrak, presidenteak, daki euskaraz. Julenek aipatzen zuen nik lehengo egunean ekarritako testu baten harira euskaldunok gure hizkuntza mod […]
Pingback by Berbairudienea :: Bostetatik, bat. :: May :: 2005 — May 24, 2005 @ 6:53 am
Nere herriko euskalkia indartzeko egin asmo degun telebista programa horretarako, zaharrei eskean jundakoan, alkarrizketatuak izateko, ia denek aipatzen duten erretolika da: beren euskerak ez duela batere balio.
Oso gauza larria da. Zaharroi harrotasuna berreskuratzen saiatu behar luke gizarteak, eta horixe da gure asmoetako bat, euskalkia indartzeaz harago.
Comment by Patxi — May 25, 2005 @ 9:00 pm