Diñot nikNovember 10, 2005 2:53 pm
Espainiako estatuan 70ko hamarkadaren amaieran jazo zen transizio demokratikoaz asko idatzi, hitz egin eta eztabaidatu da. Askok ez genuen zuzenean bizi, nahiz eta batek baino gehiagok esango didan oraindik ere horretan gabiltzala, transizioan, transizio eternoan. Eta arrazoia izango du, sasoi nahasi horretako saltsak gaur egun ere pil-pilean daude-eta. Gurean zein beste toki eguzkitsuago batzuetan. Esaterako, Mediterraneo ertzeko toki lasai batean, Valentzian, garai nahasia izan zen nagusi trasizioan: sinboloen gerra puri-purian egon zen, hizkuntzaren izaera dela eta ika-mika galantak izan zituzten eta estatutua negoziatzeko saioak luzeak izan ziren. Indarkeria kasu batzuk ere gertatu ziren idazle eta politikoen kontra eta eskuinak kaleak hartu zituen zenbait momentutan.
Ordukoek bizirik diraute oraindik, gure begietara lur-zati hura Espainiako “Levante zoriontsua”, makailuaren ibilaldia eta Benidormeko jubilodromoa besterik ez bada ere. Badituzte euren kezkak hizkuntza eta naziotasunaren inguruan, euren debateak, euren mugimendu kultural eta abertzaleak, bai eta liskar galantak behinolako kontu berdinengatik: hizkuntza katalana ala valentziera ote den, senyerak urdina eroan behar ote duen edota katalanek Valentzia inbaditu behar ote duten ala ez… Pankatalanistak, Blavero espainolistak, tercerviistak, quartviistak, zubi zeharkatzaile linguistikoak… Luze joko luke PP eta PSOEz gaindiko fauna anitz eta soziologikoki interesgarria azaltzeak. Baina hau guztia tamalgarria ere bada, ze bitartean gero eta zailago daukate kastellanizazioaren kontrako borroka. Gatazka antzuetan galtzeko joera handia valentziar askorena, eta beste valentziar askorena, gehiagorena, pasotismo hutsa.
Valentziako Unibertsitateak horren guztiaren inguruko dokumentala egin du, Del Roig al Blau izenekoa (Gorritik Urdinera). Interneterako konexio arin bat valentziar-katalana ulertzeko ahalegin txiki bat egiteko gogoa badaukazue, egin klik Hemen edo irudiaren gainean. Merezi du.
Ordukoek bizirik diraute oraindik, gure begietara lur-zati hura Espainiako “Levante zoriontsua”, makailuaren ibilaldia eta Benidormeko jubilodromoa besterik ez bada ere. Badituzte euren kezkak hizkuntza eta naziotasunaren inguruan, euren debateak, euren mugimendu kultural eta abertzaleak, bai eta liskar galantak behinolako kontu berdinengatik: hizkuntza katalana ala valentziera ote den, senyerak urdina eroan behar ote duen edota katalanek Valentzia inbaditu behar ote duten ala ez… Pankatalanistak, Blavero espainolistak, tercerviistak, quartviistak, zubi zeharkatzaile linguistikoak… Luze joko luke PP eta PSOEz gaindiko fauna anitz eta soziologikoki interesgarria azaltzeak. Baina hau guztia tamalgarria ere bada, ze bitartean gero eta zailago daukate kastellanizazioaren kontrako borroka. Gatazka antzuetan galtzeko joera handia valentziar askorena, eta beste valentziar askorena, gehiagorena, pasotismo hutsa.
Valentziako Unibertsitateak horren guztiaren inguruko dokumentala egin du, Del Roig al Blau izenekoa (Gorritik Urdinera). Interneterako konexio arin bat valentziar-katalana ulertzeko ahalegin txiki bat egiteko gogoa badaukazue, egin klik Hemen edo irudiaren gainean. Merezi du.
DEL ROIG AL BLAU
